94. rocznica wyzwolenia Krakowa

W tym roku przypada 94. rocznica wyzwolenia Krakowa spod władzy zaborczej. Z tej okazji 31 października odbyły się uroczystości na Rynku Głównym, w Podgórzu i na cmentarzu Rakowickim. Główne uroczystości odbyły się na Rynku Głównym. Wzięli w nich udział m.in. przedstawiciele rodziny kpt. Antoniego Stawarza oraz rodziny por. Ludwika Iwaszki, przedstawiciele Władz Miasta, Radni Miasta Krakowa i Województwa Małopolskiego, przedstawiciele Korpusu Konsularnego, Parlamentu, Wojska Polskiego, Policji, Straży Miejskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Bractwa Kurkowego, szkół wyższych, organizacji kombatanckich i niepodległościowych, a także uczniowie krakowskich szkół, harcerze i grupy rekonstrukcyjne.

Po uroczystej zmianie warty pod wieżą Ratuszową odbyło się ślubowanie pierwszych klas gimnazjalnych. Następnie pod tablicą na wieży Ratuszowej złożono kwiaty, potem wręczono nagrody dla zwycięzców biegu sztafetowego o szablę kpt.
Antoniego Stawarza. Oprawę uroczystości zapewniła Kolejowa Orkiestra Dęta. Jak zwykle w uroczystościach uczestniczyła reprezentacja krakowskiego Bractwa Kurkowego z królem AD 2011 Józefem Hojdą i marszałkami Józefem Durbasem i Władysławem Kufrejem. Byli też członkowie Rady Starszych, podskarbi Piotr M. Mikosz, ceremoniarz Zdzisław Grzelka, farynarz Grzegorz Adamski oraz bracia Piotr Zapart i Andrzej Hojda.

W ramach wydarzeń towarzyszących zorganizowano także bieg o szablę kpt. Stawarza, w którym najlepsi okazali się uczniowie IV Liceum Ogólnokształcącego im Tadeusza Kościuszki. W biegu udział wzięli uczniowie siedmiu najstarszych krakowskich liceów. Każde z nich było reprezentowane przez cztery osoby. Zawodnicy musieli pokonać dystans 4x600 metrów, który wyznaczały dwa okrążenia wokół stadionu. Zwycięska drużyna z IV LO im. Tadeusza Kościuszki pokonała dystans w czasie 6:56:77. Drugie miejsce zdobyło III LO im. Jana Kochanowskiego, a trzecie VII LO im. Zofii Nałkowskiej.

Przypomnijmy, że Antoni Stawarz był żołnierzem, kapitanem Wojska Polskiego, w czasach I wojny światowej porucznikiem armii austro-węgierskiej. W 1918 r. stworzył w wojsku organizację spiskową. 30 października żołnierze pod jego dowództwem opanowali dworzec kolejowy w Płaszowie. Dzień po powstaniu Kapitan Stawarz z żołnierzami zajął austriackie koszary w Podgórzu, a następnie cały Kraków. Do wojska tłumnie przyłączali się mieszkańcy miasta, wśród nich liczni gimnazjaliści i studenci. Po wojnie Antoni Stawarz awansował do stopnia kapitana, służył w 57. Pułku Piechoty w Tarnowie. W 1935 r. rozpoczął pracę w krakowskim magistracie. W czasie II wojny światowej był członkiem Armii Krajowej. Zmarł w 1955 r., spoczywa na cmentarzu Rakowickim. Jego imię nosi jedna z uliczek na krakowskim Podgórzu.Tekst i fot: Marian Satała